300gospodarka
Zaczyna się od niewinnego pytania. Potem AI poznaje nasze finanse, zdrowie i problemy w pracy
Niemal 40 proc. operacji przekazywania danych do narzędzi AI w firmach obejmuje informacje wrażliwe – wynika z analizy Cyberhaven. W badaniu ponad 100 tys. udostępnionych rozmów z chatbotami zagrożenie dla prywatności wykryto w co dwunastej konwersacji, a w długich rozmowach 60 proc. ujawnień pojawiało się dopiero pod koniec. Eksperci ESET ostrzegają, że problemem nie musi być samo narzędzie, lecz to, jak łatwo podczas kolejnych wiadomości zdradzamy mu coraz więcej o zdrowiu, finansach, pracy czy innych osobach.
Praca z ChatGPT, Gemini czy Claude'em zaczyna się od niewinnych zadań: poprawienia maila, przeanalizowania dokumentu albo pomocy w rozwiązaniu problemu. Z czasem rozmowa może jednak zejść na tematy prywatne, a chatbot przypomina rozmówcę, któremu można powiedzieć znacznie więcej. Tyle że po drugiej stronie nie siedzi powiernik objęty tajemnicą zawodową. Działa usługa technologiczna, która przetwarza otrzymane informacje zgodnie z zasadami konkretnej platformy.
Dane wrażliwe trafiają do chatbotów
Skalę problemu pokazuje raport Cyberhaven "2026 AI Adoption & Risk Report". Z analizy miliardów przepływów danych w środowiskach firmowych wynika, że 39,7 proc. operacji przekazywania informacji do narzędzi AI obejmowało dane wrażliwe. Jednocześnie 32,3 proc. analizowanego użycia ChatGPT odbywało się przez prywatne konta pracowników. Takie rozmowy mogą znajdować się poza kontrolą pracodawcy i jego systemami bezpieczeństwa.
Osobne badanie "Chatbot Confessions" objęło 100 342 rozmowy udostępnione przez użytkowników ChatGPT, Microsoft Copilot i Google Gemini. W 8131 przypadkach naukowcy wykryli zagrożenie dla prywatności związane m.in. z ujawnieniem danych identyfikacyjnych, lokalizacji, informacji finansowych lub medycznych.
Najbardziej zdradliwy może być czas trwania rozmowy. Badanie pokazuje, że dłuższe konwersacje częściej zawierają informacje prywatne, a wiele ujawnień następuje dopiero w późniejszych etapach rozmowy. Im dłużej użytkownik prowadzi konwersację, tym większe prawdopodobieństwo, że zacznie dokładać kolejne szczegóły, które osobno wydają się niewinne, ale razem tworzą dokładny obraz jego sytuacji.
– Największym zagrożeniem nie jest to, że sztuczna inteligencja wypytuje nas o sekrety. Problem polega na tym, że sami jej je powierzamy, często zupełnie nieświadomie. Chatbot jest zawsze dostępny, nie ocenia i potrafi sprawiać wrażenie rozmówcy, któremu można zaufać. Zaczynamy od niewinnego pytania, a kilkanaście wiadomości później opisujemy mu swoje problemy zdrowotne, sytuację finansową czy konflikty w pracy – mówi Kamil Sadkowski, analityk cyberzagrożeń ESET.
Polacy już proszą AI o rady
Problem dotyczy także Polski. Z czerwcowego badania CBOS wynika, że w ciągu poprzednich trzech miesięcy z generatywnej sztucznej inteligencji korzystało 36 proc. dorosłych Polaków. Ponad połowa użytkowników, 54 proc., używała jej do uzyskiwania porad w codziennych sprawach, a 45 proc. w pracy zawodowej. 9 proc. często rozmawiało z chatbotami o sprawach osobistych i emocjach.
Zagraniczne badania pokazują, że użytkownicy potrafią dzielić się z AI bardzo konkretnymi danymi finansowymi. Według raportu PensionBee 32 proc. ankietowanych Amerykanów korzystających z AI w sprawach finansowych przekazywało informacje o swoich wydatkach, 29 proc. o dochodach, a 20 proc. o zadłużeniu.
8 proc. przesyłało wyciągi bankowe, a 4 proc. numery rachunków lub kart płatniczych. Przekazanie danych chatbotowi nie oznacza jednak automatycznie, że zostaną one wykradzione – platformy stosują różne zabezpieczenia, a rozwiązania biznesowe mogą oferować dodatkową ochronę. Jednak ryzyko zawsze istnieje.
Tych danych lepiej nie wpisywać
Analitycy ESET wyróżniają pięć kategorii informacji, których nie powinno się bez potrzeby przekazywać chatbotom. Pierwszą są hasła, kody jednorazowe, dane logowania, klucze API i kody odzyskiwania dostępu.
AI nie potrzebuje prawdziwego hasła, żeby pomóc skonfigurować konto albo wyjaśnić problem techniczny. Jeśli takie dane wpadną w niepowołane ręce, konsekwencją może być przejęcie konta, a przy dostępie służbowym – także incydent bezpieczeństwa w firmie.
Druga kategoria obejmuje PESEL, numery kart, dane rachunków bankowych i skany dokumentów. Chatbot może przeanalizować budżet czy wyjaśnić zapisy umowy kredytowej bez poznawania pełnych danych identyfikacyjnych użytkownika.
Problem często pojawia się przy przesyłaniu całych dokumentów. Wraz z potrzebną informacją do systemu mogą trafić dodatkowe dane, których użytkownik wcale nie zamierzał udostępniać.
Poufny dokument w jednym promptcie
Trzecia grupa to dokumenty firmowe. Pracownik chce szybko streścić raport, poprawić umowę albo znaleźć błąd w kodzie, więc kopiuje materiał do chatbota i po chwili otrzymuje gotową odpowiedź. A gdy nie wiadomo, czy dana usługa może przetwarzać informacje poufne, ryzyko rośnie. Firmowe procedury powinny więc określać, jakie dane wolno przesyłać do konkretnych narzędzi i z jakich wersji AI pracownicy mogą korzystać.
W styczniu 2026 r. w Stanach Zjednoczonych ujawniono sprawę pełniącego obowiązki dyrektora agencji CISA Madhu Gottumukkali. Według doniesień medialnych przesłał do publicznej wersji ChatGPT wrażliwe dokumenty dotyczące kontraktów rządowych. Sprawa uruchomiła wewnętrzny przegląd bezpieczeństwa i zainteresowała Kongres, choć nie potwierdzono, by dokumenty trafiły do cyberprzestępców.
Wyniki badań też są wrażliwe
Czwarta kategoria obejmuje dane medyczne. AI może pomóc wyjaśnić termin z wyniku badania, przygotować pytania do lekarza czy uporządkować informacje przed wizytą.
Nie wymaga do tego jednak pełnej historii choroby wraz z nazwiskiem, numerami dokumentów czy innymi danymi pozwalającymi zidentyfikować pacjenta. Dane o zdrowiu należą do najbardziej wrażliwych informacji, a chatbot nie jest automatycznie objęty takimi samymi zasadami poufności jak lekarz.
Piąta grupa dotyczy cudzej prywatności. Wklejenie rozmowy ze znajomym, maila klienta czy informacji o współpracowniku przekazuje chatbotowi dane osób, które często nie wiedzą, że ich wiadomości trafiły do zewnętrznej usługi.
Szczególnej ostrożności wymagają listy klientów, dane kontaktowe, korespondencja służbowa i dokumenty z danymi osobowymi. W określonych sytuacjach ich przesłanie do niezatwierdzonego narzędzia może naruszać obowiązek zachowania poufności, a także przepisy RODO.
Skasowanie czatu nie załatwia sprawy
Użytkownik może założyć, że wystarczy usunąć rozmowę albo włączyć tryb tymczasowy, by wszystkie przekazane dane zniknęły. Nie zawsze tak jest. Usunięcie konwersacji z widocznej historii niekoniecznie jest równoznaczne z natychmiastowym usunięciem każdej przechowywanej kopii. Dostawcy mogą zachowywać określone informacje przez pewien czas, np. ze względów bezpieczeństwa albo obowiązków prawnych.
Dane mogą też ukrywać się tam, gdzie użytkownik ich nie widzi. Dokument Word, PDF, zdjęcie, nagranie głosowe czy zrzut ekranu mogą zawierać metadane, komentarze albo szczegóły w tle obrazu. Jeśli pozostałe informacje pozwalają zidentyfikować konkretną osobę, to zamazywanie czy usuwanie imienia i nazwiska nie jest wystarczające.
Anonimizacja może wiele zmienić
Eksperci zalecają, by przed wysłaniem danych do chatbota poświęcić chwilę na zadanie sobie jednego pytania: czy rzeczywiście są potrzebne do wykonania zadania? Często wystarczy usunąć nazwiska, numery dokumentów i inne identyfikatory albo opisać sytuację na fikcyjnym przykładzie.
Jak postępować, jeśli jednak dojdzie do przypadkowego ujawnienia hasła czy poufnego dokumentu firmowego przez użytkownika? Hasło trzeba zmienić, konto zabezpieczyć, a w firmie zgłosić zdarzenie zespołowi odpowiedzialnemu za bezpieczeństwo.
– Przed wysłaniem informacji do chatbota warto zadać sobie proste pytanie: czy byłbym spokojny, gdyby ten dokument lub fragment rozmowy zobaczyła nieuprawniona osoba? Jeśli nie, zastanówmy się, czy naprawdę musimy przekazywać te dane. Często wystarczy usunąć nazwiska, numery dokumentów i inne szczegóły albo opisać problem na fikcyjnym przykładzie – mówi Kamil Sadkowski.
Aby bezpiecznie korzystać z AI, nie trzeba wyeliminować chatbotów z codziennej pracy. Wymaga to po prostu dużej kontroli nad tym, co trafia do rozmowy: od ustawień prywatności, przez anonimizację dokumentów, po sprawdzanie uprawnień aplikacji połączonych z kontem.
Polecamy także:
Do reaktora prowadzi droga przez certyfikaty. Polskie firmy walczą o atomowe zlecenia
JDG coraz częściej znikają z CEIDG. Eksperci wskazują na rosnące obciążenia
Propan w pompie ciepła? To może być jeden z głównych kierunków rynku
Artykuł Zaczyna się od niewinnego pytania. Potem AI poznaje nasze finanse, zdrowie i problemy w pracy pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.
about 13 hours ago
